In de praktijk hangen de behandelopties die patiënten met eetstoornissen krijgen grotendeels af van het oordeel en de expertise van de behandelend clinici, evenals van de lokale beschikbaarheid van behandelingen. Zelfs wanneer evidence-based psychologische behandelingen, zoals CBT-E, beschikbaar zijn, worden deze niet altijd goed uitgevoerd. In sommige zorginstellingen ligt de nadruk op klinische opname, en het komt vaak voor dat patiënten verschillende behandelingen krijgen, zowel qua theorie als inhoud, wanneer zij overstappen van een minder intensieve vorm van zorg (bijv. ambulant) naar een meer intensieve behandeling (bijv. klinisch) en omgekeerd. Dit zorgt voor discontinuïteit in het zorgtraject en brengt begrijpelijkerwijs verwarring bij patiënten over de procedures en strategieën die zij moeten hanteren om hun eetproblemen te overwinnen.
CBT-E, ontworpen om alle vormen van eetstoornissen te behandelen binnen het volledige spectrum van zorgsettings, biedt een mogelijkheid om een behandeling te implementeren die een concrete oplossing biedt voor de knelpunten die vaak voorkomen in meer conventionele, gefragmenteerde zorgstructuren. Het meest onderscheidende en unieke kenmerk van deze aanpak, ook wel “multistep CBT-E” genoemd, is dat dezelfde theorie en procedures op elk zorgniveau worden toegepast (zie Figuur 1). Het enige verschil tussen de verschillende niveaus van zorg is de intensiteit van de behandeling: patiënten met minder ernstige eetstoornissen worden behandeld met ambulante CBT-E-procedures, terwijl ernstiger getroffen patiënten direct worden doorverwezen naar klinische CBT-E. Met deze aanpak kunnen de patiënten die onvoldoende effect van behandeling ervaren in een ambulante behandeling, en degenen die baat zouden hebben bij meer ondersteuning maar van wie de lichamelijke toestand geen ziekenhuisopname vereist, een intensievere vorm van ambulante behandeling krijgen binnen het CBT-E-kader. Zo kan de behandeling naadloos van ambulante zorg naar klinische zorg worden opgeschaald, zonder dat de aard van de behandeling zelf verandert.
Deze aanpak werd voor het eerst ontwikkeld in Garda, Verona (Italië), maar vergelijkbare opzet wordt ook aangeboden in andere Europese landen zoals Nederland. Een behandeling op meerdere niveaus gebaseerd op CBT-E heeft twee belangrijke voordelen. Ten eerste worden patiënten behandeld met één enkele, goed uitgevoerde, evidence-based behandeling. Ten tweede minimaliseert het de problemen die gepaard gaan met overgangen van ambulante naar intensieve behandeling, omdat het voorkomt dat patiënten worden blootgesteld aan verwarrende en contraproductieve veranderingen in therapeutische aanpak die vaak met dergelijke overgangen gepaard gaan. Het spreekt vanzelf dat een andere vorm van behandeling moet worden aangeboden aan patiënten die niet reageren op CBT-E.
Figuur 1. Multistep CBT-E.
Verder lezen
Dalle Grave, R., El Ghoch, M., Sartirana, M., & Calugi, S. (2016). Cognitive Behavioral Therapy for Anorexia Nervosa: An Update. Current Psychiatry Reports, 18(1), 2. doi:10.1007/s11920-015-0643-4
Dalle Grave, R. (2013). Multistep cognitive behavioral therapy for eating disorders: Theory, practice, and clinical cases. New York: Jason Aronson.
